Yangiliklar
Temir tanqisligini faqat ovqat bilan tо‘ldirsa bо‘ladimi?
Sog‘lom odam uchun temirning kunlik ehtiyoj miqdori:
Ayollar (19–50 yosh) – kamida 18 mg.
Homilador ayollar – kamida 27 mg.
О‘smirlar (14–18 yosh):
qizlar – 15 mg,
о‘g‘il bolalar – 11 mg.
Kattalar va keksa yoshdagi insonlar – 8 mg.
🔬Temir nima uchun muhim?
Temir gemoglobin tarkibiga kiradi — bu modda qon hujayralariga kislorodni bog‘lab, uni tо‘qimalarga olib borish va ortiqcha uglerod gazini chiqarib tashlash vazifasini bajaradi.
Agar temir yetishmasa, hujayralar “tо‘liq nafas ololmaydi”.
🥩 Temirni qayerdan olamiz?
Gо‘sht, jigar — organizm 15–35% gacha о‘zlashtiradi.
О‘simlik manbasidan (don mahsulotlari) — faqat 2–20%.
Bu yerda C vitamini ishtirok etsa, sо‘rilish yaxshilanadi.
Temirga boy mahsulotlar va qanchada sо‘rilishi:
Quyon jigari (100g): 10–15 mg → sо‘rilishi: 3–5 mg.
Gо‘sht (govyajya pechen) (100g): 5–9 mg → sо‘rilishi: 1–2,5 mg.
Qobirg‘a (govyadina) (100g): 3–4 mg → sо‘rilishi: 0,6–1,2 mg.
Grechka qaynatilgan holda (100g): 0,8–1 mg → sо‘rilishi: 0,04–0,1 mg.
Chechevitsa-Marjumak (100g): 12 mg → sо‘rilishi: 0,24–2,4 mg.
Loviya (100g): 6 mg → sо‘rilishi: 0,12–1,2 mg.
Kunjut (100g): 16 mg → sо‘rilishi: 0,32–3,2 mg.
Bir vaqtning о‘zida 100 gramm kunjut yeyish oson ish emas. Kedroviy yong‘oq (100g): 5,5 mg → sо‘rilishi: 0,11–1,1 mg.
🍎 «Olmada kо‘p temir bor» degan afsona
Aslida 100 g olmada faqat 0,12 mg. temir bor, sо‘rilishi esa 0,1–0,2 mg.
👉 Ya’ni 5 mg. temir olish uchun 25 ta olma yeb qо‘yish kerak!
🔴 Anor ham xuddi shunday:
150 g. anorda 0,2–0,3 mg. temir bor.
Ya’ni, bu mevalar foydali, lekin temir manbai sifatida samarasiz.
📉 Hatto temirga boy mahsulotlarni doimiy ravishda iste’mol qilganda ham, sо‘rilish darajasi pastligi sabab kunlik ehtiyojni tо‘ldirish oson emas.
Shunday ekan, oziq-ovqat yordamida temirni ushlab turish mumkin, ammo yetishmovchilikni faqat ovqat bilan bartaraf etish – juda qiyin. Shu sababli ba’zi hollarda qо‘shimcha temir preparatlari kerak bо‘ladi — bu haqiqat.
So’ngi yangiliklar