Yangiliklar
2026-09-29
Tozalik va dezinfeksiya — bir xil tushuncha emas
Kundalik hayotda biror joyni artib, tozalaganimizdan so‘ng uni xavfsiz deb hisoblaymiz. Ammo toza ko‘rinish har doim ham mikroorganizmlardan xoli degani emas.
Oddiy tozalash jarayonida chang, kir, oziq-ovqat qoldiqlari va boshqa ko‘rinadigan iflosliklar olib tashlanadi. Biroq ayrim mikroorganizmlar yuzada saqlanib qolishi mumkin. Shu sababli sanitariya amaliyotida tozalash va dezinfeksiya tushunchalarini farqlash muhim.
Dezinfeksiya esa kasallik qo‘zg‘atuvchi mikroorganizmlarni yo‘q qilish yoki ularning miqdorini xavfsiz darajagacha kamaytirishga qaratilgan jarayondir. Bunda tegishli vosita, uning konsentratsiyasi va ta’sir qilish vaqti muhim ahamiyatga ega.
Masalan, umumiy foydalaniladigan yuzalar, ish joylari, tibbiyot muassasalaridagi ayrim jihozlar va boshqa obyektlarda sanitariya talablariga muvofiq dezinfeksiya tadbirlari amalga oshiriladi.
Sterilizatsiya esa bundan ham yuqori darajadagi jarayon bo‘lib, tibbiyot va laboratoriya amaliyotida zarur hollarda buyumlardagi barcha mikroorganizmlar, jumladan, ularning chidamli shakllarini ham yo‘q qilishga qaratiladi.
Demak, tozalash — kirni olib tashlaydi, dezinfeksiya — xavfli mikroorganizmlarni kamaytiradi yoki yo‘q qiladi, sterilizatsiya esa belgilangan sharoitda mikroorganizmlarning barcha shakllarini yo‘q qilishga qaratiladi.
Shuning uchun sanitariya qoidalariga rioya qilishda nafaqat “tozalash”, balki qaysi holatda dezinfeksiya yoki sterilizatsiya talab etilishini bilish ham muhim.
Oddiy tozalash jarayonida chang, kir, oziq-ovqat qoldiqlari va boshqa ko‘rinadigan iflosliklar olib tashlanadi. Biroq ayrim mikroorganizmlar yuzada saqlanib qolishi mumkin. Shu sababli sanitariya amaliyotida tozalash va dezinfeksiya tushunchalarini farqlash muhim.
Dezinfeksiya esa kasallik qo‘zg‘atuvchi mikroorganizmlarni yo‘q qilish yoki ularning miqdorini xavfsiz darajagacha kamaytirishga qaratilgan jarayondir. Bunda tegishli vosita, uning konsentratsiyasi va ta’sir qilish vaqti muhim ahamiyatga ega.
Masalan, umumiy foydalaniladigan yuzalar, ish joylari, tibbiyot muassasalaridagi ayrim jihozlar va boshqa obyektlarda sanitariya talablariga muvofiq dezinfeksiya tadbirlari amalga oshiriladi.
Sterilizatsiya esa bundan ham yuqori darajadagi jarayon bo‘lib, tibbiyot va laboratoriya amaliyotida zarur hollarda buyumlardagi barcha mikroorganizmlar, jumladan, ularning chidamli shakllarini ham yo‘q qilishga qaratiladi.
Demak, tozalash — kirni olib tashlaydi, dezinfeksiya — xavfli mikroorganizmlarni kamaytiradi yoki yo‘q qiladi, sterilizatsiya esa belgilangan sharoitda mikroorganizmlarning barcha shakllarini yo‘q qilishga qaratiladi.
Shuning uchun sanitariya qoidalariga rioya qilishda nafaqat “tozalash”, balki qaysi holatda dezinfeksiya yoki sterilizatsiya talab etilishini bilish ham muhim.
So’ngi yangiliklar